Przygotowujesz się do egzaminu certyfikatowego z języka polskiego? Poziom B1, znany jako poziom progowy, to jeden z najważniejszych etapów Twojej edukacji. W 2026 roku standardy wymagań egzaminacyjnych pozostają jasne i konkretne, oparte na aktualnych rozporządzeniach Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Egzamin sprawdza nie tylko teorię, ale przede wszystkim praktyczne zastosowanie języka.
W tym artykule podpowiem Ci, na co zwrócić uwagę, czego spodziewać się w arkuszach i jak nie dać się zaskoczyć podczas testu.
Nowe normy egzaminacyjne 2026 – gramatyka B1 – co musisz wiedzieć?
Zgodnie z aktualnymi wytycznymi, na poziomie B1 gramatyka jest testowana w oddzielnym module Poprawność językowa.
W tej części egzaminu sprawdzana jest wyłącznie precyzja gramatyczna – każdy błąd w odmianie, rekcji czy składni oznacza utratę punktów.
Aby zaliczyć ten moduł, musisz zdobyć co najmniej 60% punktów, więc nie ma tu miejsca na drobne usterki „niezakłócające komunikacji”. Tolerancja na takie błędy dotyczy jedynie modułów Pisanie i Mówienie.
Arkusze w module Poprawność językowa konstruowane są tak, aby weryfikować zagadnienia gramatyczne, opierając się na typowych błędach popełnianych przez cudzoziemców przygotowujących się do egzaminu państwowego z języka polskiego.
Najtrudniejsze zagadnienia gramatyczne na poziomie B1
Wielu osób przygotowujących się do egzaminu B1 z języka polskiego obawia się głównie odmiany przez przypadki oraz aspektów czasowników. Poniżej znajduje się zestawienie zagadnień, które często pojawiają się w arkuszach jako wyzwania:
| Zagadnienie | Dlaczego sprawia trudność? | Na co musisz uważać? |
|---|---|---|
| Aspekt czasownika | Wybór między formą dokonaną a niedokonaną. | Pamiętaj o kontekście – czy czynność trwa, czy została zakończona. |
| Funkcje przypadków | Rekcja czasowników (co z czym się łączy). Znajomość form wszystkich przypadków w liczbie pojedynczej i mnogiej. | Zwróć uwagę na biernik vs. dopełniacz w przeczeniach (np. Czytam książkę vs. Nie czytam książki). Przypadki takie jak mianownik, dopełniacz, celownik, biernik, narzędnik, miejscownik i wołacz są wymagane już na poziomie A1–A2, jednak ze względu na brak oddzielnego egzaminu na poziomie A2, są one regularnie testowane na poziomie B1. |
| Rodzaj męskoosobowy i niemęskoosobowy | Rozróżnianie form w liczbie mnogiej w zależności od grupy osób. | Pamiętaj, że forma męskoosobowa odnosi się do grup, w których jest przynajmniej jeden mężczyzna (dobrzy studenci), a niemęskoosobowa do pozostałych (dobre kobiety, dzieci). |
| Czas przeszły | Poprawne tworzenie i uzgadnianie form czasu przeszłego z rodzajem i liczbą. | Zwracaj uwagę na ruchome końcówki czasownika i różnice między rodzajem męskim, żeńskim i nijakim w 3. osobie liczby pojedynczej i mnogiej. |
| Forma grzecznościowa Pan/Pani | Łączenie formy grzecznościowej z czasownikiem w 3. osobie liczby pojedynczej. | Pamiętaj, że po formie Pan / Pani / Państwo czasownik występuje zawsze w 3. osobie (Czy Pan był – a nie: byłeś). |
| Zdania złożone | Użycie spójników: że, żeby, ponieważ, kiedy. | Pamiętaj o przecinkach i szyku zdania – to często sprawdzany element. |
| Stopniowanie przymiotników | Nieregularne formy (np. dobry – lepszy). | Unikaj błędów w formach supletywnych, które często pojawiają się w testach. |
Jak widać, lista wymagań jest naprawdę długa i nie jest to przypadek. Na poziomie B1 od ucznia wymagana jest już w zasadzie bezbłędna podstawowa gramatyka języka polskiego.
Znajomość wszystkich przypadków nie jest już opcjonalna, a zadania są skonstruowane w sposób, który prowokuje celowo błędy popełniane typowo przez obcokrajowców.
W Polski360 przygotowujemy przede wszystkim Ukraińców i Białorusinów do egzaminów z języka polskiego na poziomie B1 – mamy świadomość, że nauka polskiego przychodzi takim osobom łatwo, natomiast jednocześnie prowokuje błędy do tworzenia kalek ze swoich języków po polsku, co oczywiście skutkuje błędami.
Adresujemy ten problem od pierwszych zajęć, aby nasze kursy języka polskiego dla Ukraińców i Białorusinów były jak najbardziej skuteczne.
Jak poradzić sobie z gramatyką na poziomie B1?
Podstawą przygotowania do egzaminu B1 jest dokładne przepracowanie zagadnień na poziom A1 i A2 – to właśnie tam wprowadzone są podstawowe zagadnienia gramatyczne.
Przez bliskość polskiego, ukraińskiego, białoruskiego i rosyjskiego wielu z naszych uczniów popełnia błędy wynikające z kalek. Uczeń nie czuje, że stanowią one problem – w końcu „Polacy i tak mnie rozumieją” – niestety jednak arkusze egzaminacyjne B1 są bezwzględne i tylko jedna odpowiedź pozostaje poprawna.
Żeby opanować gramatykę na poziomie B1 trzeba przerobić po kolei:
- Wszystkie przypadki
- Rodzaj męskoosobowy i niemęskoosobowy
- Czas przyszły prosty
- Czas przyszły złożony
- Czas przeszły
- Tryb przypuszczający
- Aspekt dokonany i niedokonany
- Tutaj jeszcze raz powtórzymy to samo stwierdzenie. Podobieństwo języków słowiańskich jest tutaj problemem, nie ułatwieniem. Uczniowie często się irytują „ja to już wiem” natomiast niezwykle ważna jest precyzja, którą da się opanować tylko wtedy, kiedy potraktujemy język polski jako oddzielny byt, niż własny język ojczysty. Zasady są podobne – ale w istocie są inne.
Przykładowe zadania egzaminacyjne
W module Poprawność językowa egzaminu B1 spotkasz zadania, w których musisz uzupełnić luki odpowiednią formą wyrazu. Oto autentyczne przykłady z arkuszy egzaminacyjnych z oficjalnej bazy JPJO
Zadanie 1. (odmiana rzeczownika – dopełniacz)
Nasze małe mieszkanko znajdowało się w centrum Warszawy na dziesiątym ______________ (piętro).
Zadanie 2. (odmiana rzeczownika – dopełniacz liczby mnogiej)
Z jego ______________ (okno) roztaczał się widok na Pałac Kultury.
Zadanie 3. (odmiana rzeczownika – celownik/biernik)
Rano wybiegaliśmy z niego każdy do swoich ______________ (zajęcie).
Zadanie 4. (odmiana rzeczownika – biernik)
Mój mąż długo szukał ______________ (praca) i w końcu ją znalazł.
Zadanie 5. (odmiana rzeczownika – miejscownik)
Teraz będzie pracował w ______________ (fabryka) porcelany.
Jeśli czujesz, że gramatyka to Twoja słaba strona, sprawdź nasz profesjonalny kurs przygotowujący do egzaminu certyfikatowego, gdzie przećwiczysz dokładnie te typy zadań.
Co istotne, wiele zadań zawiera w sobie też pułapki – my nauczymy Cię je zauważać podczas przygotowania do egzaminu z gramatyki B1.
Jakie zagadnienia najczęściej pojawiają się na egzaminie języka polskiego B1 z gramatyki?
Egzamin B1 z gramatyki to przede wszystkim sprawdzian Twojej umiejętności poprawnego odmieniania wyrazów i budowania zdań w praktyce. Oto kluczowe obszary, na które musisz zwrócić szczególną uwagę podczas przygotowań.
Odmiana rzeczowników przez przypadki i rodzaje
To absolutna podstawa egzaminu B1. W arkuszu spotkasz rzeczowniki wszystkich rodzajów, a każde zadanie będzie wymagało od Ciebie zastosowania odpowiedniego przypadka. Oto, na co musisz być przygotowany:
Rzeczowniki rodzaju męskiego:
- zakończone na spółgłoskę (np. mąż, pies, dzień, stół, zeszyt)
- zakończone na *-a* (np. kierowca, poeta, gitarzysta)
- zakończone na -anin (np. Amerykanin, Rosjanin, wegetarianin)
- trudne formy (np. człowiek, tydzień, miesiąc, przyjaciel)
- nazwy własne (np. Wrocław, Marek, Paweł)
Rzeczowniki rodzaju żeńskiego:
- zakończone na *-a* (np. sala, ciocia, ulica, droga)
- zakończone na *-i* (np. wychowawczyni, gospodyni)
- zakończone na spółgłoskę (np. miłość, przyjaźń, twarz, kość, rzecz)
- trudne formy (np. ręka, kość)
- nazwy własne (np. Norwegia, Wisła, Beata)
Rzeczowniki rodzaju nijakiego:
- zakończone na *-o* (np. ciasto, mydło, pudełko)
- zakończone na *-e* (np. słońce, morze, zdjęcie)
- zakończone na *-um* (np. liceum, stypendium, akwarium)
- zakończone na *-ę* (np. imię, ramię)
- trudne formy (np. oko, ucho)
Wskazówka egzaminacyjna: Zwracaj uwagę na przyimki i czasowniki poprzedzające lukę – to one podpowiedzą Ci, jakiego przypadka użyć. Na przykład przyimek na z rzeczownikiem w miejscowniku (na piętrze), a czasownik szukać wymaga dopełniacza (szukał pracy).
Tryb rozkazujący i przypuszczający
Egzamin B1 sprawdza, czy potrafisz tworzyć i stosować formy trybu rozkazującego (np. bierzcie, napiszmy, przeczytaj, niech słuchają) oraz przypuszczającego (np. napisalibyście, przeczytałbyś). W zadaniach możesz zostać poproszony o przekształcenie zdania z trybu oznajmującego na rozkazujący lub o uzupełnienie luki właściwą formą trybu przypuszczającego.
Aspekt czasownika – dokonany i niedokonany
To jedno z największych wyzwań dla cudzoziemców. Musisz wiedzieć, kiedy użyć formy niedokonanej (czynność trwająca, powtarzająca się), a kiedy dokonanej (czynność zakończona, jednorazowa). W zadaniach egzaminacyjnych często pojawiają się pary czasowników do wyboru, a kontekst zdania (np. wczoraj, codziennie, właśnie, już) decyduje o poprawnej odpowiedzi.
Stopniowanie przymiotników i przysłówków
Na egzaminie B1 musisz znać zarówno stopniowanie proste regularne (np. pilny – pilniejszy), jak i formy supletywne, czyli nieregularne (np. dobry – lepszy, duży – większy, źle – gorzej, dużo – więcej). Pojawiają się one w zadaniach, gdzie należy uzupełnić luki lub przekształcić zdania. Pamiętaj również o stopniowaniu opisowym (np. bardziej chory, bardziej gorąco).
Zdania złożone i spójniki
Egzaminatorzy sprawdzą, czy poprawnie budujesz zdania złożone ze spójnikami takimi jak: że, żeby, ponieważ, bo, dlatego że, kiedy, gdy, który, jaki, jeśli, jeżeli…, to…, gdyby…, to…, im…, tym…. Zwracaj szczególną uwagę na przecinki oraz na to, czy po spójniku żeby poprawnie używasz formy czasu przeszłego.
Styl formalny i nieformalny
Na poziomie B1 musisz odróżniać styl formalny od nieformalnego. W zadaniach możesz zostać poproszony o przekształcenie wypowiedzi potocznej na oficjalną (np. z użyciem form Pan/Pani) lub odwrotnie. Pamiętaj, że w stylu formalnym po Pan/Pani czasownik występuje w 3. osobie liczby pojedynczej.
Jak skutecznie przygotować się do egzaminu B1?
- Czytaj regularnie: Im więcej tekstów użytkowych (ogłoszenia, maile, proste artykuły) przeczytasz, tym szybciej Twój mózg przyswoi poprawne struktury gramatyczne.
- Słuchaj aktywnie: Słuchanie podcastów czy wiadomości to nie tylko trening słuchu, ale też nauka, jak Polacy budują zdania.
- Pisanie pod kontrolą: Nie pisz „do szuflady”. Pisz krótkie maile czy opisy dnia i daj je do sprawdzenia nauczycielowi, który wyłapie Twoje błędy.
- Radź sobie w komunikacji: Na egzaminie ustnym sprawdzana jest Twoja umiejętność reagowania w codziennych sytuacjach. Jeśli nie zrozumiesz pytania, poproś o powtórzenie lub wyjaśnienie – pokażesz w ten sposób, że potrafisz poradzić sobie w realnej rozmowie.
Pamiętaj, egzamin B1 to nie tylko test z wiedzy o języku, to test Twojej sprawności w posługiwaniu się nim.
Zapraszamy do zapoznania z naszą ofertą w cenniku!
